تبلیغات
روزنه

روزنه
برای تازه شدن هیچوقت دیر نیست!
قالب وبلاگ

مهری حقانی:در واقع هدف سواد رسانه‌ای این است كه به مردم كمك كند تا به جای آنكه مصرف‌كنندگانی فرهیخته باشند، به شهروندانی فرهیخته تبدیل شوند. بنابراین به دنبال راهی در جهت گسترش مردم‌سالاری در جامعه‌ای است كه مفهوم مردم‌سالاری به‌طور مبسوط، تعریف و نوشته شده باشد. پس ناگفته پیداست كه دستیابی به مهارت‌های بهره‌گیری از اینترنت و رسانه‌ها كه از مولفه‌های كاربردی آن محسوب می‌شوند، نقش انكارناپذیری در توسعه اجتماعی دارد. به‌طور خلاصه، سواد رسانه‌ای چیزی بیشتر از تجزیه و تحلیل پیام‌هاست و به دركی نسبت به چرایی وجود پیام‌ها در جایی خاص بر می‌گردد. برای درك اهمیت رسانه‌های كنونی، باید فلسفه تولید هر پیام، شرایط و محدودیت‌های حاكم بر آنها و حتی سازنده هركدام از پیام‌ها را بشناسیم.

زمانی پسربچه‌ای كه البته بیشتر نوجوان بود همیشه بر سر چهارراهی می‌نشست. تن تكیده و خشكیده‌ای داشت، با این حال اگر به او نگاه می‌كردید، بی‌درنگ نگاهتان را می‌كاوید، اندك لباسی كه پوشیده بود بیشتر به پارچه‌ای دودگرفته و یا كهنه‌ای می‌ماند كه قبلا با آن گردگیری كرده‌اند با این حال از آنجا كه فصل سرد سال را هم همین‌جا می‌گذراند شاید اندك‌لباسی بر آن می‌افزود. بالشتكش یك‌تكه مقوا یا موزاییك پیاده رو بود. اما این پسربچه تنها نبود، اغلب در كنار چند مرد دیگر گاهی نشسته یا آنكه در بین پیاده‌رو و خیابان و جوی میان آن می‌پلكید. این همه بود تا آنكه روزی فهمیدم این پسربچه درحقیقت تعمیركار ماهر موتور است و حتی درآمدش از من روزنامه‌نگار نیز گاهی بیشتر می‌شد. اما شنیدن این موضوع هم باعث آن نشد كه به او به چشم یك قهرمان نگاه كنم. او همان پسربچه دودزده‌ای بود كه با پیاده‌رو و رهگذران خیابان بزرگ می‌شد. تا اینكه یك روز حس كردم باید چیزی را یك نفر به او بگوید ولو بی‌فایده، ولو نه‌چندان واقعی. وقتی به او می‌گفتم چه خوب است كه با این استعدادی كه داری درس بخوانی و یك روز مهندس مكانیك شوی، هاج و واج نگاهم كرد و در نهایت تنها با خنده گنگ و بی‌حالی پاسخم داد. حالا چند سالی است كه در نزدیكی همان چهارراه، نمایشگاه مطبوعات و رسانه‌ها برگزار می‌شود. سواد اطلاعاتی یا سواد رسانه‌ای یا سواد فرهنگی یا تخصصی آن چیزی است كه ناخودآگاه همه در تلاشیم تا بر دایره آن بیفزاییم. از چهارراه سواد با تعابیر رایج كه بگذریم نظریات دیگری هم وجود دارد. زمانی كه دهكده جهانی فرا رسد، باید انسان‌ها به سواد جدیدی به نام سواد رسانه‌ای دست یابند. افراد با سواد رسانه‌ای، در برابر اطلاعات رسانه‌ای، آسیب‌پذیری كمتری دارند زیرا پیام‌هایی كه به منظور تأثیرگذاری بر آنها طراحی و ارسال می‌شود - در سطوح مختلف- مورد شناسایی قرار می‌دهند. با آگاهی‌یافتن نسبت به چگونگی ایجاد اطلاعات توسط رسانه‌ها و خصوصا اینترنت، حتی كودكان نیز قادر خواهند بود، در دنیایشان خودمختاری بیشتری داشته باشند. به‌علاوه معلمان و استادانی كه مهارت‌های سواد رسانه‌ای را كسب می‌كنند، می‌توانند به آموزگاران اطلاعاتی تأثیرگذارتری تبدیل شوند و فاصله میان برنامه‌های آموزشی و برنامه‌های اجتماعی را از میان بردارند و نهایتا به مصرف‌كنندگان و مخاطبان منتقد و تیزبین‌تری نیز تبدیل شوند.

سبد سواد شهروندان

افرادی كه تحصیلات‌شان پایین‌تر از پنجم ابتدایی است بالغ بر ۱۰ میلیون نفر در كشور هستند، با حساب كم‌سوادان حدود ۲۰ میلیون نفر مشمول برنامه‌های سوادآموزی قرار می‌گیرند. از سوی دیگر پنج میلیون كارگر و كشاورز بی‌سواد در كشور وجود دارد. در تبصره ۶۲ برنامه دوم توسعه عنوان شده بود كه دولت هزینه تحصیل كودكان كار را بپردازد كه با بررسی‌هایی كه دولت انجام داد، متوجه شد این امر به اعتبار بسیار زیادی نیاز دارد. با این حال سواد دایره گسترده‌ای را دربر می‌گیرد. دستیابی به اهداف توسعه‌ای كشور، مستلزم پرورش شهروندانی است كه از سواد مفید و كافی برخوردار باشند، چیزی كه پژوهشگران از آن به نام طراحی یك «استراتژی ملی سوادافزایی» نام می‌برند كه ساختار نظام آموزشی كشور در مقاطع مدرسه‌ای، فنی و حرفه‌ای و دانشگاهی را دربر می‌گیرد. نقش نوین رسانه‌های جمعی كشور به‌ویژه رسانه ملی (صدا و سیما) در این میان هم به شكل كاربردی‌تری معلوم می‌شود. سواد مفید و سبد سواد شهروندان در این دایره مشخص می‌شود. چنانكه بیش از ۳۴ نوع سواد مفید و مدرن معرفی شده‌اند كه سواد علمی تنها یكی از آنهاست. سوادهای مفید و مدرن می‌تواند به سواد فرهنگی، سواد اجتماعی، سواد سیاسی، سواد اقتصادی، سواد رسانه‌ای، سواد نقادی، سواد اطلاعاتی، سواد رایانه‌ای، سواد اینترنتی، سواد محیط كار، سواد خانوادگی، سواد نظامی، سواد بهداشتی،سواد محیطی(اكولوژیك)، سواد فیلم‌شناسی، سواد قانونی، سواد هنری و سواد شبكه‌ای گسترش یابند.

تقاضای اقتصادی و اجتماعی برای سواد

از سوی دیگر بی‌سوادی كشور ریشه در عوامل اقتصادی دارد. برای نمونه علت بی‌سوادی در سیستان و بلوچستان تعداد زیاد افراد بازمانده از تحصیل و عدم‌وجود فضاهای آموزشی به تعداد كافی و در بعضی از موارد مقابله والدین با تحصیل فرزندان‌شان است كه این مساله به فرهنگ‌سازی احتیاج دارد كه آموزش و پرورش تنها در این زمینه مسوول نیست.

سواد اطلاعاتی

با این حال سواد اگر چه در سطوح ابتدایی آن نیاز بدیهی و فوری افراد جامعه است اما تنها دراین مورد خلاصه نمی‌شود. مركز پژوهش‌های مجلس در این مورد می‌گوید: پیش از این شهروند كسی بود كه باید یكسری خدمات اطلاعاتی به او ارائه می‌شد، اما اكنون شهروند را عامل مؤثر، آگاه و گزینشگری می‌دانند كه نگرش و رویكرد خاص خود را نسبت به مسائل مختلف داشته باشد و آن را توسعه دهد. امروزه همه گمان می‌كنند اگر راه جست‌وجوی اطلاعات را بلد باشیم یك باسواد اطلاعاتی هستیم، در حالی كه چشم‌انداز عمیق‌تری در این حوزه وجود دارد. تفكر انتقادی و اینكه فرد بتواند رویكردهایی را كه آموخته در جریان جست‌وجو، سازماندهی و ارزیابی اطلاعات به كار برد، به معنای یك باسواد اطلاعاتی است و تغییر در نگرش و ذهنیت فرد و نحوه نگرش او به جهان پیرامون نیز از دیگر ویژگی‌های آن است. آموزش سواد اطلاعاتی در رابطه با علوم و تكنولوژی‌ها نیز بسیار مهم است. درك موضوعات علمی و تكنیكی نباید محدود به كارشناسان و متخصصان باشد بلكه همه شهروندان باید بتوانند مفاهیم اساسی و كاربردی آنها برای جامعه را درك كنند زیرا توسعه اجتماعی تنها با شهروندانی كه در پیرامون علوم و تكنولوژی‌ها باسواد باشند، ممكن است. دكتر عشرت زمانی عضو هیات‌علمی دانشكده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان، سواد اطلاعاتی در عرصه‌های زندگی را به گونه‌ای می‌داند كه این اطلاعات از منابع و رسانه‌های گوناگون مانند متن (نوشته)، صدا، تصویر و كارهای گرافیكی در دسترس است. همه این موارد موجب می‌شود افراد با چالش‌های جدی در فهم اطلاعات و ارزشیابی آن روبه‌رو باشند. از این‌رو، وجود اطلاعات به تنهایی به معنای شهروندانی مطلع و آگاه نیست مگر اینكه آنها توانایی‌های لازم برای استفاده موثر از اطلاعات را به دست آورده باشند. هم‌اكنون در كنار برپایی نمایشگاه مطبوعات یا رسانه‌ها می‌توان نیم‌نگاهی هم به این موضوع كرد كه رسانه‌ها به ما می‌گویند چه چیزی مهم است اما رسانه‌ها به ما نمی‌گویند كه درباره یك موضوع چه فكری كنیم. بلكه تنها برتری و اولویت وابسته به مقدار و نوع پوشش موضوع را ارائه می‌كنند. زیرا ما با مشاهده دیگران و تقلید از آنان، رفتارها را می‌آموزیم. مدل‌های رسانه‌ای می‌توانند منبع مشاهده‌ای یا یادگیری محسوب شوند. این روزها مطبوعات ما در محوطه بزرگی غرفه‌های خود را دارند به راستی هم كه تنوع آنها زیاد است اما سواد رسانه‌ای آن چیزی است كه می‌تواند تعیین‌كننده محتویات آنها باشد.


برچسب ها: سواد رسانه ای نیاز اصلی مردم،
[ پنجشنبه 29 اردیبهشت 1390 ] [ ساعت 01 و 00 دقیقه و 55 ثانیه ] [ کوروش دیباج ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

وبلاگ روزنه وبلاگی است برای تمام دانشجویان نه عده خاص برای همه کسانی که می خواهند با قبلشان فرق داشته باشند برای آنهایی که طرفدار تازگی و خسته از یکنواختی و دلمردگی های روزانه هستند وبلاگ روزنه روزنه ای است که در دل تاریکی ها باز شده تا نور حقیقت و حس زندگی را به شما دوستان عزیز بخصوص دانشجویان و جوانان عزیز برساند. پس ما را در ادامه این راه با نظرات، ارسال مطالب و... یاری فرمایید.


مدیر وبلاگ:کوروش دیباج
پست الکترونیکی:dibaj926@gmail.com
نظر سنجی
وبلاگ روزنه را از لحاظ محتوای مطالب در چه سطحی داوری می فرمایید؟ لطفاً با نظرات سازنده خود آیینه کار ما شوید






آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب